Ung thư cổ tử cung là căn bệnh nguy hiểm đứng hàng thứ ba trên thế giới về tỷ lệ tử vong ở phụ nữ. Tuy nhiên, khác với nhiều loại ung thư khác, đây là bệnh có thể tầm soát và phát hiện sớm từ giai đoạn tiền ung thư nhờ sự tiến bộ của y học, đặc biệt là xét nghiệm HPV.
1. Xét nghiệm HPV là gì?
Xét nghiệm HPV là phương pháp y khoa hiện đại nhằm phát hiện sự hiện diện của virus gây u nhú ở người (Human Papillomavirus) trong các tế bào cổ tử cung. Virus này lây lan chủ yếu qua đường tình dục và là tác nhân của hơn 99% các ca ung thư cổ tử cung.
Mục tiêu chính của xét nghiệm này là tìm kiếm vật liệu di truyền (DNA hoặc RNA) của các chủng HPV nguy cơ cao. Hiện nay có hơn 200 chủng HPV, nhưng y học đặc biệt lưu tâm đến nhóm nguy cơ cao bao gồm các type: 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59, 66, 68, 73 và 82. Trong đó, type 16 và 18 là nguyên nhân chính gây ra phần lớn các ca ung thư cổ tử cung và nhiều loại ung thư khác như vòm họng, hậu môn.
2. Tại sao cần thực hiện xét nghiệm HPV?
Xét nghiệm HPV đóng vai trò là “chuông cảnh báo” sớm vì những lý do sau:
• Phát hiện trước khi có triệu chứng: Virus HPV có thể tồn tại âm thầm trong cơ thể từ 10 đến 20 năm trước khi biến đổi tế bào thành ung thư. Xét nghiệm giúp tìm thấy virus ngay cả khi mắt thường không thấy tổn thương.
• Độ nhạy cao: Xét nghiệm HPV có giá trị dự báo âm tính rất lớn. Nếu kết quả âm tính, nguy cơ hình thành tổn thương tiền ung thư (CIN 3) trong 5 năm tiếp theo là rất thấp.
• Ngăn ngừa bệnh hiệu quả: Việc phát hiện và điều trị sớm các tế bào tiền ung thư có thể ngăn chặn tình trạng ung thư diễn ra đến trên 95%.
3. Đối tượng và thời điểm cần thực hiện xét nghiệm
Theo khuyến cáo của Bộ Y tế và các tổ chức y tế quốc tế (WHO, USPSTF), lịch trình tầm soát được phân chia theo độ tuổi như sau:
• Phụ nữ từ 21 – 29 tuổi: Ưu tiên thực hiện xét nghiệm Pap smear (phết tế bào cổ tử cung) mỗi 3 năm một lần. Giai đoạn này virus HPV rất phổ biến nhưng cơ thể thường tự đào thải được, nên xét nghiệm HPV thường quy chưa được khuyến cáo trừ khi có bất thường ở Pap.
• Phụ nữ từ 30 – 65 tuổi: Đây là nhóm đối tượng ưu tiên hàng đầu cho xét nghiệm HPV. Có 3 lựa chọn: Xét nghiệm HPV đơn lẻ mỗi 5 năm; đồng xét nghiệm (Co-testing) gồm HPV và Pap mỗi 5 năm; hoặc xét nghiệm Pap đơn thuần mỗi 3 năm.
• Trên 65 tuổi: Có thể ngừng tầm soát nếu kết quả trong 10 năm trước đó liên tục âm tính.
Các nhóm nguy cơ cao cần xét nghiệm sớm hoặc thường xuyên hơn:
• Phụ nữ quan hệ tình dục sớm (trước 18 tuổi) hoặc có nhiều bạn tình.
• Người có hệ miễn dịch yếu (như nhiễm HIV), người đang sử dụng thuốc ức chế miễn dịch kéo dài.
• Có các triệu chứng bất thường như xuất huyết âm đạo ngoài kỳ kinh, đau khi quan hệ, khí hư có mùi hoặc màu lạ.
4. Quy trình thực hiện xét nghiệm HPV
Quá trình lấy mẫu diễn ra rất nhanh chóng (từ 5 – 10 phút) và không gây đau đớn.
• Chuẩn bị: Chị em nằm ngửa trên bàn khám, hai chân đặt trên giá đỡ.
• Lấy mẫu: Bác sĩ sử dụng dụng cụ mỏ vịt để mở rộng âm đạo, sau đó dùng bàn chải mềm hoặc que tăm bông chuyên dụng để lấy một ít tế bào từ cổ tử cung.
• Xử lý: Mẫu tế bào được cho vào lọ dung dịch bảo quản và gửi đến phòng xét nghiệm để phân tích DNA/RNA bằng công nghệ hiện đại như Real-time PCR.
5. Lưu ý quan trọng trước khi xét nghiệm
Để kết quả đạt độ chính xác cao nhất, chị em tại Quy Nhơn, Bình Định và Gia Lai cần lưu ý:
• Không xét nghiệm khi đang có kinh nguyệt; thời điểm tốt nhất là sau khi hết kinh ít nhất 3-5 ngày.
• Tránh quan hệ tình dục trong vòng 48 giờ trước khi thực hiện.
• Không thụt rửa âm đạo, không dùng thuốc đặt âm đạo, kem bôi hoặc bọt diệt tinh trùng trong vòng 48 giờ trước đó.
6. Kết luận
Ung thư cổ tử cung là nỗi ám ảnh, nhưng chúng ta hoàn toàn có quyền chủ động ngăn chặn nó. Đừng chờ đợi đến khi có triệu chứng mới đi khám, bởi lúc đó bệnh thường đã ở giai đoạn muộn, việc điều trị sẽ rất khó khăn và tốn kém.
Nếu bạn đang sinh sống tại Quy Nhơn, Bình Định cũ (nay là khu vực Gia Lai) và đang tìm kiếm một địa chỉ chuyên sâu để thực hiện tầm soát, Trung tâm Xét nghiệm – Giải phẫu bệnh – Tế bào học Hòa Đức (trực thuộc Phòng khám Đa khoa Hòa Đức) là lựa chọn đáng tin cậy.
Chúng tôi tự hào cung cấp các dịch vụ chẩn đoán kỹ thuật cao:
• Xét nghiệm tế bào cổ tử cung công nghệ mới: Sử dụng phương pháp ThinPrep Pap Test với máy xử lý tế bào MAX-PREP hiện đại, giúp tăng độ nhạy và độ đặc hiệu trong việc phát hiện tế bào tiền ung thư so với phương pháp Pap smear truyền thống.
• Xét nghiệm HPV định tuýp (Real-time PCR): Phát hiện chính xác 14 chủng HPV nguy cơ cao trên hệ thống máy xét nghiệm tự động của các hãng hàng đầu thế giới như Roche, Beckman Coulter.
• Xét nghiệm Giải phẫu bệnh (Sinh thiết): Đội ngũ bác sĩ chuyên khoa giàu kinh nghiệm trực tiếp thực hiện và đọc kết quả sinh thiết, giúp khẳng định chẩn đoán chính xác nhất khi có bất thường.
Xét nghiệm HPV: lấy mẫu nhẹ nhàng và tư vấn trước khi tầm soát tại Quy Nhơn, Bình Định.
Chủ động tầm soát định kỳ là cách đơn giản để bảo vệ sức khỏe phụ khoa, mời bạn xem chi tiết gói tầm soát ung thư cổ tử cung của Phòng khám Đa khoa Hòa Đức qua bài viết tại link sau: Gói Tầm Soát Ung Thư Cổ Tử Cung
Hòa Đức Lab cam kết mang đến dịch vụ xét nghiệm “Nhanh chóng – Chính xác – Hiệu quả” cho cộng đồng tại Bình Định và các khu vực lân cận. Hãy đặt lịch khám và xét nghiệm theo thông tin sau:
TRUNG TÂM XÉT NGHIỆM – GIẢI PHẪU BỆNH – TẾ BÀO HỌC HOÀ ĐỨC
🏥 Địa chỉ: 04 – 06 – 08 Đinh Công Tráng, Phường Quy Nhơn Nam, tỉnh Gia Lai
☎️ Hotline: 0935 096 468
ⓕ Fanpage: Trung tâm Xét nghiệm – Giải phẫu bệnh – Tế bào học Hoà Đức
🌐 Website: https://ytehoaduc.com.vn/
Giải đáp thắc mắc thường gặp về xét nghiệm HPV
1. Xét nghiệm HPV có đau không?
Thực tế, xét nghiệm HPV hoàn toàn KHÔNG gây đau đớn. Bác sĩ sử dụng dụng cụ mỏ vịt để mở rộng âm đạo, điều này có thể gây cảm giác hơi khó chịu, áp lực hoặc nhột nhẹ nhưng sẽ qua rất nhanh. Đối với những chị em nhạy cảm, bạn có thể đi tiểu trước khi làm xét nghiệm để làm trống bàng quang giúp quá trình diễn ra thoải mái hơn.
2. Tôi có cần phải nhịn ăn trước khi làm xét nghiệm không?
KHÔNG cần thiết. Vì virus HPV hoạt động ở cấp độ tế bào tại cổ tử cung nên mọi diễn biến của hệ tiêu hóa hoàn toàn không ảnh hưởng đến sự hiện diện của virus hay độ chính xác của kết quả xét nghiệm.
3. Nam giới có cần thực hiện xét nghiệm HPV không?
Hiện nay, chưa có phương pháp xét nghiệm HPV định kỳ chính thức dành cho nam giới được khuyến cáo rộng rãi như ở nữ giới. Virus thường tự đào thải ở nam giới có sức đề kháng tốt. Tuy nhiên, nam giới vẫn có thể tiêm vắc-xin HPV để phòng ngừa các bệnh như mụn cóc sinh dục, ung thư hậu môn hay vòm họng.
4. Tôi đã tiêm vắc-xin HPV rồi thì có cần đi xét nghiệm nữa không?
RẤT CẦN THIẾT. Mặc dù vắc-xin bảo vệ rất tốt trước các chủng nguy hiểm nhất như HPV 16 và 18, nhưng nó không bao phủ toàn bộ hơn 200 chủng HPV hiện có. Vì vậy, ngay cả khi đã tiêm phòng, chị em vẫn cần duy trì lịch tầm soát định kỳ mỗi 5 năm/lần để bảo vệ sức khỏe tối ưu.
5. Nếu kết quả xét nghiệm là “Dương tính”, tôi có bị ung thư ngay không?
KHÔNG. Kết quả dương tính chỉ có nghĩa là bạn đang nhiễm virus HPV, không đồng nghĩa với việc bạn đang mắc ung thư. Trong nhiều trường hợp, cơ thể sẽ tự đào thải virus sau một thời gian. Lúc này, bác sĩ sẽ chỉ định theo dõi sát sao hơn hoặc thực hiện thêm các xét nghiệm chuyên sâu như soi cổ tử cung, sinh thiết để kiểm soát tình hình
Biên tập: Lê Đặng Hương Giang
